Đi đám hỏi (lễ ăn hỏi), trang phục phụ thuộc vào vai của bạn. Khách mời mặc lịch sự, kín đáo hơn đi tiệc cưới một chút vì lễ diễn ra trong nhà, gần bàn lễ gia tiên và có nhiều người lớn tuổi: nữ mặc áo dài hoặc đầm dài màu nhã, nam mặc sơ mi dài tay, quần âu, có thể thêm vest. Người nhà thường mặc theo màu gia đình chọn. Đội bê tráp mặc đồng phục do nhà chủ chuẩn bị, việc của bạn là giữ phần còn lại đồng bộ.
Lễ ăn hỏi khác tiệc cưới ở mấy điểm ảnh hưởng thẳng tới trang phục: diễn ra buổi sáng, nhiều khi rất sớm; trong nhà, có thể phải cởi giày; khách ngồi gần nhau trong không gian hẹp; và có màn rước tráp đi bộ từ đầu ngõ vào nhà, trước mắt cả xóm.
Phần dưới đi qua từng vai, những chi tiết hay bị quên như tất, giày dễ tháo, đồ cho buổi sáng sớm mùa đông, và danh mục kiểm cho người lần đầu bê tráp.
Lễ ăn hỏi khác tiệc cưới thế nào, và vì sao điều đó quyết định trang phục
Tiệc cưới diễn ra ở sảnh rộng, khách ngồi bàn, người lạ với nhau nhiều. Lễ ăn hỏi nhỏ và gần hơn nhiều: thường chỉ có họ hàng thân, vài người bạn thân, diễn ra trong phòng khách nhà gái, nơi đặt bàn lễ gia tiên. Mọi người đứng và ngồi sát nhau, ai cũng nhìn thấy ai rõ ràng, và phần lớn người có mặt là người lớn tuổi của hai họ.
Vì vậy trang phục đi đám hỏi nên kín đáo hơn và ít phô trương hơn tiệc cưới. Váy ngắn, áo hai dây, xẻ cao vốn đã khó chấp nhận ở tiệc cưới thì ở lễ ăn hỏi càng lộ rõ. Ngược lại, những thứ lấp lánh như kim sa phủ kín, phụ kiện to bản cũng không cần thiết vì không có ánh đèn sân khấu để tôn lên.
Lễ ăn hỏi cũng thường diễn ra vào buổi sáng, có nơi nhà trai xuất phát từ sáu, bảy giờ. Mùa đông miền Bắc, giờ đó trời còn lạnh; mùa hè miền Nam, đến chín giờ đã nóng. Bạn cần một bộ đồ mặc được cả lúc đứng đợi đoàn ngoài ngõ lẫn lúc ngồi trong phòng khách đông người.
Cuối cùng, nhiều gia đình đón khách vào nhà theo kiểu cởi giày dép ở cửa. Chi tiết này nhỏ nhưng làm thay đổi hẳn việc chọn giày và tất, phần sau sẽ nói kỹ.
Trang phục theo từng vai trong lễ ăn hỏi
Bảng dưới là mức phổ biến ở nhiều gia đình. Mỗi nhà có thể có yêu cầu riêng, nhất là với người nhà và đội bê tráp:
| Vai | Nữ | Nam | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Khách mời bên nhà gái hoặc nhà trai | Áo dài màu nhã, đầm dài kín đáo | Sơ mi dài tay, quần âu, giày da; vest tuỳ chọn | Tránh trắng, đỏ tươi, đen toàn thân |
| Bố mẹ hai bên | Áo dài, thường may riêng | Vest hoặc áo dài nam | Thường do gia đình tự quyết, khách không cần bận tâm |
| Họ hàng thân, người nhà | Áo dài theo màu gia đình chọn | Vest hoặc sơ mi, quần âu tối màu | Hỏi người lo việc trong nhà nếu chưa được báo màu |
| Nữ bê tráp (thường bên nhà gái) | Áo dài đồng phục | Không áp dụng | Đồng bộ giày, tóc, trang sức |
| Nam bê tráp (thường bên nhà trai) | Không áp dụng | Áo dài nam hoặc vest đồng phục, có khi kèm khăn xếp | Giày da đen sạch, tất tối màu |
Ở một số nơi, hai đội bê tráp nam và nữ mặc áo dài cùng màu hoặc hai màu đối nhau. Đây là quyết định của gia đình; khách mời chỉ cần biết để tránh mặc trùng.
Khi bạn vừa là khách vừa được nhờ phụ một tay như bưng trà, xếp ghế, đón khách, hãy mặc như người nhà: lịch sự nhưng dễ cử động.
Cởi giày vào nhà: chuyện nhỏ hay bị quên
Ở không ít gia đình, khách vào phòng khách nơi đặt bàn lễ sẽ cởi giày dép ở cửa. Có nhà trải chiếu, trải thảm; có nhà chỉ để nền gạch sạch. Điều này dẫn tới ba việc cần chuẩn bị.
Thứ nhất, tất phải sạch và lành. Một chiếc tất thủng ngón cái lộ ra giữa phòng khách nhà gái là chuyện người ta nhớ lâu hơn bộ vest. Nam nên mang tất tối màu mới; nữ mặc áo dài với giày cao gót thường không mang tất, nên chân cần sạch, móng gọn.
Thứ hai, giày dễ tháo và dễ xỏ lại. Giày buộc dây phức tạp, bốt cao cổ, xăng đan nhiều quai cài sẽ khiến bạn mất vài phút loay hoay ở bậc cửa trong khi cả đoàn đang chờ. Giày lười, giày có quai sau co giãn, hoặc giày cao gót xỏ là lựa chọn hợp.
Thứ ba, độ dài quần và tà áo khi không có gót. Áo dài và quần dài lên gấu theo chiều cao giày cao gót, khi cởi giày đứng trong nhà, gấu quần sẽ chạm đất và tà dài thêm vài phân. Đi lại cẩn thận để không giẫm lên gấu, nhất là khi bưng trà hay cúi chào người lớn.
Nếu không chắc nhà chủ có cởi giày hay không, nhìn số dép xếp ở cửa khi bạn tới là biết. Không ai trách khách vì đứng ngập ngừng một giây để quan sát trước khi bước vào.
Chọn chất vải và lớp mặc cho buổi lễ sáng sớm
Lễ ăn hỏi thường bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài tới trưa. Thời tiết đổi trong vài tiếng, nên chọn vải theo mùa và mặc theo lớp:
| Mùa và vùng | Bên trong | Bên ngoài | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Đông miền Bắc | Áo giữ nhiệt mỏng màu da, tất mỏng | Áo dài nhung hoặc gấm, áo dạ khoác lúc chờ | Cởi áo khoác trước khi vào nhà, gấp gọn gửi người thân |
| Hè miền Bắc, miền Trung | Nội y thoáng, thấm hút | Áo dài lụa mỏng có lót, sơ mi cotton | Mang khăn thấm mồ hôi, tránh vải nilon bóng |
| Mùa mưa miền Trung | Như trên | Vải ít nhăn, khô nhanh | Mang ô to và túi nilon bọc giày khi đi đường đất |
| Miền Nam quanh năm | Nội y mỏng màu da | Áo dài voan, lụa mỏng; nam sơ mi mỏng, có thể bỏ vest | Nắng gắt từ chín giờ, ưu tiên màu sáng vừa phải |
Lễ trong nhà thường đông người và đóng cửa để giữ không khí trang nghiêm, có khi chỉ có quạt. Vì vậy ngay cả mùa đông, đừng mặc quá dày bên trong: lúc chờ ngoài ngõ thấy lạnh, nhưng ngồi trong phòng khách mười lăm phút đã bắt đầu nóng.
Với nam, sơ mi trắng mỏng mặc dưới vest dễ in vệt áo ba lỗ. Chọn áo lót cổ tròn màu da hoặc xám nhạt thay cho áo trắng, nhìn qua sơ mi gần như không thấy.
Đội bê tráp: đồng phục là phần dễ, phần còn lại mới khó
Báo số đo sớm và chính xác. Nhà chủ thường may hoặc thuê đồng loạt. Báo số đo thật, không báo "cỡ M chắc vừa". Một chiếc áo dài nữ bê tráp chật ở nách sẽ làm bạn khó nâng tráp ngang ngực suốt đoạn đường rước.
Thử đồ cùng với giày. Nhận đồ trước ít nhất ba ngày, thử với đúng đôi giày sẽ đi. Nhiều đội nữ được dặn đi giày cao gót màu nude, nhiều đội nam được dặn đi giày da đen. Nếu nhà chủ không dặn, hỏi trưởng đội.
Tóc và trang điểm đồng bộ. Đội nữ thường được thống nhất kiểu tóc như búi thấp hoặc tóc thả kẹp một bên. Đừng tự ý nhuộm màu tóc nổi bật ngay trước ngày lễ. Đội nam: tóc gọn, cạo râu sạch.
Trang sức tối giản. Đồng hồ thể thao to bản, vòng tay nhiều chiếc, nhẫn nổi bật đều lộ rõ khi tay đang nâng tráp sát ngực. Tháo ra và cất vào túi người thân.
Đồ lót và lót trong. Áo dài đồng phục thường may bằng vải mỏng, nhất là màu nhạt. Nữ cần nội y màu da, nam cần áo lót trơn màu da hoặc trắng mỏng để không in vệt qua áo dài dưới nắng sáng.
Danh mục kiểm cho người lần đầu bê tráp
Bê tráp nhìn đơn giản nhưng có vài thứ chỉ người đã từng làm mới biết. Chuẩn bị theo danh mục này từ tối hôm trước:
- Đồng phục đã thử, treo sẵn trên móc vai rộng, không gấp.
- Giày đã đi thử trong nhà ít nhất hai buổi tối, có miếng dán gót dự phòng trong túi người thân.
- Tất mới (với nam), móng tay chân gọn (với cả hai).
- Kẹp tóc, dây buộc tóc dự phòng, kim băng nhỏ cho khuy áo dài.
- Một chai nước nhỏ để trên xe: buổi sáng đi sớm thường chưa kịp ăn uống, đứng nâng tráp dưới nắng dễ mệt.
- Khăn giấy thấm mồ hôi trán trước khi chụp ảnh, nhưng không lau mạnh làm trôi lớp trang điểm.
- Áo khoác mỏng nếu là mùa đông miền Bắc, mặc khi chờ ngoài ngõ, cởi ra trước khi bắt đầu rước tráp.
- Điện thoại chuyển sang chế độ im lặng và để ở người thân, không cầm khi đang bưng tráp.
Trưởng đội thường sẽ hướng dẫn cách cầm tráp, thứ tự đi và lúc trao tráp. Phần trang phục và cá nhân là phần bạn tự lo; chuẩn bị kỹ từ tối hôm trước giúp sáng hôm đó bạn chỉ cần tập trung vào nghi thức.
Khách mời đám hỏi: mặc sao cho đúng mực mà vẫn đẹp
Khách mời lễ ăn hỏi thường là những người thật sự thân với gia đình. Đó là lý do bạn được gọi tới một buổi lễ nhỏ, và đó cũng là lý do bạn nên ăn mặc chỉn chu như đi thăm nhà người lớn của bạn thân.
Với nữ, áo dài màu nhã là lựa chọn được ưa nhất: hồng đất, xanh ngọc nhạt, vàng nhạt, tím oải hương, có thể có hoạ tiết hoa nhỏ. Nếu không có áo dài, đầm dài qua gối, tay ngắn hoặc tay lỡ, cổ không khoét sâu là đủ. Tránh trắng, kem và đỏ tươi vì cô dâu có thể mặc áo dài màu đó trong lễ; tránh trùng màu đồng phục của đội bê tráp.
Với nam, sơ mi dài tay sơ vin, quần âu, giày da là chuẩn. Vest nên mặc khi bạn là họ hàng hoặc lễ diễn ra trong không khí trang trọng. Mùa hè có thể không cần vest, nhưng vẫn nên mặc sơ mi dài tay thay vì polo.
Một chi tiết nhỏ: lễ ăn hỏi thường kết thúc bằng bữa cơm thân mật, có khi ngồi mâm ở sân hoặc trong nhà. Đồ của bạn phải ngồi được trên ghế thấp, đôi khi ngồi chiếu. Váy bó sát hay quần cạp trễ sẽ gây khó xử ở khoảnh khắc này.
Câu hỏi thường gặp
Khách đi đám hỏi có cần mặc áo dài không?
Không bắt buộc. Áo dài là lựa chọn được ưa và hợp không khí lễ, nhưng đầm dài kín đáo, màu nhã cũng hoàn toàn phù hợp. Điều quan trọng hơn là độ kín đáo, màu không trùng cô dâu hay đội bê tráp, và bộ đồ ngồi được thoải mái trong không gian hẹp.
Nam bê tráp có phải đội khăn xếp không?
Tuỳ gia đình. Một số nhà chọn áo dài nam kèm khăn xếp cho đội bê tráp để giữ không khí truyền thống, số khác chọn vest đồng phục. Đồ này thường do nhà chủ chuẩn bị đồng bộ. Nếu được phát khăn xếp, thử đội trước để biết đúng cỡ đầu và cách đặt cho thẳng.
Đi đám hỏi buổi sáng mùa đông thì mặc ấm thế nào?
Mặc áo giữ nhiệt mỏng bên trong áo dài hoặc sơ mi, chọn màu trùng màu da để không in qua vải. Mang áo khoác dạ hoặc áo choàng len khi đứng chờ ngoài ngõ, cởi ra trước khi vào nhà. Tất mỏng màu da giúp chân đỡ lạnh khi phải cởi giày.
Đội bê tráp có được đi giày thể thao không?
Thường là không, vì giày thể thao lệch hẳn với áo dài hay vest đồng phục trong ảnh. Nếu đường rước dài hoặc lầy lội, có thể đi giày thể thao trên xe và thay giày da hoặc giày cao gót ngay trước khi xuống xe xếp hàng. Hỏi trưởng đội để cả đội cùng làm như nhau.
Khách mời đám hỏi có cần mang quà hay tiền mừng không?
Tuỳ quan hệ và phong tục từng nơi; nhiều nơi khách dự lễ ăn hỏi không cần mừng riêng nếu sau đó còn dự tiệc cưới, số khác vẫn có lệ mừng nhỏ. Phần trang phục thì không đổi: lịch sự, kín đáo. Hỏi người thân trong nhà chủ là cách nhanh nhất để biết nếp nhà đó.
Đi đám hỏi có cần trang điểm kỹ không?
Trang điểm nhẹ, tự nhiên là hợp nhất. Lễ diễn ra ban ngày, trong nhà, ánh sáng tự nhiên nên lớp nền dày hay màu mắt đậm sẽ lộ rõ. Đội nữ bê tráp thường được trang điểm đồng bộ; khách mời chỉ cần gọn gàng, tươi tắn.