Khách mời ở lễ khai trương hay khánh thành nên đến trước giờ làm lễ khoảng mười lăm đến hai mươi phút, ký sổ và gửi quà ở bàn đón tiếp, chào chủ nhà một câu ngắn rồi về chỗ được xếp. Trong lúc làm nghi thức thì tắt chuông điện thoại, không đi lại phía trước; sau phần cắt băng mới là lúc tham quan, trò chuyện và chụp ảnh. Ra về sau tiệc nhẹ, chào người đứng đầu bên chủ nhà trước khi đi.
Nghe đơn giản, nhưng buổi lễ doanh nghiệp có những chi tiết khác hẳn tiệc cưới: thời gian nghi thức ngắn và đúng giờ, có khách là lãnh đạo địa phương, có báo chí, có khu vực sản xuất với quy định an toàn riêng. Bài này đi theo đúng trình tự một buổi sáng khánh thành, chỉ ra từng điểm khách hay lúng túng và cách xử lý gọn.
Trước khi đi: chuẩn bị tối hôm trước
Phần lớn sự lúng túng trong buổi lễ bắt nguồn từ việc thiếu một thông tin nhỏ. Dành mười phút tối hôm trước:
- Đọc lại thư mời: giờ đón khách, giờ làm lễ, địa chỉ chính xác, cổng vào, có tham quan khu sản xuất không.
- Xem đường đi và chỗ đỗ xe. Khánh thành trong khu công nghiệp thường phải đi qua nhiều cổng; ở phố đông thì nên đi xe công nghệ hoặc đỗ xa đi bộ vào.
- Chuẩn bị quà hoặc xác nhận kệ hoa đã đặt, giờ giao. Nếu mang quà tay, gói sẵn, có thiệp ghi tên người tặng.
- Mang danh thiếp đủ dùng, chừng hai mươi tấm cho một buổi lễ vừa.
- Chọn trang phục lịch sự, giày kín, đế thấp nếu có tham quan nhà xưởng; mặc gì cụ thể thì xem thêm phần trang phục dự tiệc công ty.
- Biết tên và mặt người đứng đầu bên chủ nhà, người liên hệ trực tiếp, và nếu được, vài khách khác bạn nên chào.
Cái mục cuối nghe như quá kỹ, nhưng đứng giữa năm mươi người mặc vest giống nhau mà không nhận ra giám đốc bên chủ nhà để chúc mừng là chuyện xảy ra thường xuyên. Xem ảnh trên trang của công ty hoặc hỏi đồng nghiệp từng gặp là đủ.
Đến nơi: bàn đón tiếp, sổ lưu niệm và chuyện gửi quà
Đến sớm khoảng mười lăm, hai mươi phút là vừa: đủ thời gian ký sổ, chào hỏi, ổn định chỗ trước khi người dẫn chương trình mời vào lễ. Đến quá sớm, chủ nhà còn đang chạy kiểm tra âm thanh mà phải bỏ dở để tiếp bạn. Đến sát giờ hoặc muộn, bạn phải len qua hàng ghế trong lúc nghi thức đang diễn ra.
Ở bàn đón tiếp, thường có ba việc. Ký sổ khách mời hoặc sổ lưu niệm: ghi họ tên, chức vụ, tên công ty, và nếu là sổ lưu niệm thì một câu chúc ngắn. Câu chúc trong sổ lưu niệm nên viết tay rõ ràng, chừng một hai dòng, như "Chúc An Phú vận hành an toàn, mỗi ca máy là một bước tiến. Hoàng Long, tháng 3." Không viết chữ ký lòng vòng chiếm nửa trang.
Việc thứ hai là nhận thẻ tên hoặc hoa cài ngực, nếu ban tổ chức chuẩn bị; cài bên ngực trái là thông lệ. Việc thứ ba là gửi quà: lễ doanh nghiệp thường có bàn nhận quà riêng, người lễ tân ghi lại. Đừng cầm quà theo đi suốt buổi rồi trao vào tay giám đốc giữa lúc ông đang tiếp khách khác; gửi ở bàn, rồi khi chào chủ nhà chỉ cần nói "Bên em có gửi chút quà ở bàn lễ tân". Riêng phong bì, nếu là quan hệ cá nhân thân thiết, nên trao kín đáo, không đặt lên bàn quà chung.
Trong lúc làm lễ: chỗ ngồi, điện thoại và những việc không nên làm
Chỗ ngồi ở lễ khánh thành thường được xếp theo danh sách: hàng đầu cho lãnh đạo địa phương, lãnh đạo chủ nhà và đối tác lớn; các hàng sau cho khách mời khác. Nếu thấy ghế có thẻ tên, tìm tên mình; nếu không có, ngồi ở hàng giữa hoặc hỏi lễ tân. Đừng tự ngồi hàng đầu chỉ vì còn trống, đó thường là ghế dành cho khách đến sau theo đoàn.
Phần nghi thức của lễ khai trương, khánh thành thường gồm giới thiệu đại biểu, phát biểu của chủ nhà, phát biểu của khách mời hoặc lãnh đạo, rồi nghi thức chính như cắt băng, ấn nút khởi động, kéo khăn che biển. Toàn bộ thường chỉ ba mươi đến bốn mươi lăm phút. Trong thời gian đó, chuông điện thoại tắt hẳn, không chỉ để rung; nghe điện thoại gấp thì đi ra phía sau, không đứng nói trong hàng ghế.
Khi được giới thiệu tên trong phần giới thiệu đại biểu, đứng dậy hoặc gật đầu chào về phía khán phòng, không cần vẫy tay. Vỗ tay theo nhịp của người dẫn chương trình. Chụp ảnh thì ngồi tại chỗ chụp, không đứng chắn phía trước, vì ban tổ chức đã có người quay chụp chính thức và khách sau lưng bạn cũng muốn nhìn thấy sân khấu.
Một việc nhỏ nhưng hay bị bỏ qua: nếu nghi thức có ban nhạc, múa lân hay trống khai hội, đừng bịt tai hay nhăn mặt lộ liễu. Đó là phần chủ nhà đã chuẩn bị, dù bạn không quen tiếng ồn.
Được mời lên cắt băng: những thao tác cần biết
Nếu bạn nằm trong nhóm đại biểu cắt băng, ban tổ chức thường mời lên theo tên. Vài điều giúp phần này gọn gàng trong ảnh và không lúng túng:
- Đi lên theo thứ tự được gọi, đứng đúng vị trí người hướng dẫn chỉ; người ở giữa thường là đại biểu cao nhất hoặc chủ nhà.
- Nhận kéo từ người phục vụ bằng tay phải, cầm kéo hướng mũi xuống. Chờ hiệu lệnh của người dẫn chương trình, cắt cùng lúc với mọi người, không cắt trước.
- Cắt ở phần băng ngay trước mặt mình, giữa hai bông hoa kết, không với sang phần của người bên cạnh.
- Sau khi cắt, đặt kéo lại khay, vỗ tay, quay về phía máy ảnh vài giây cho người chụp làm việc, rồi mới bắt tay nhau.
- Nếu nghi thức là ấn nút hay kéo khăn che, đặt tay lên vị trí và chờ đếm ngược, đừng ấn sớm vì thường có pháo giấy hoặc nhạc phối cùng lúc.
- Về chỗ theo đúng lối lên, không đi tắt qua sân khấu khi người dẫn chương trình đang nói.
Đừng quá lo về chuyện mỉm cười hay tư thế; người chụp ảnh sự kiện quen làm việc với khách lúng túng. Điều duy nhất cần nhớ là chờ hiệu lệnh, vì một người cắt sớm thì ảnh chung sẽ hỏng.
Đi kèm sếp tới lễ của đối tác: vai của người đi theo
Rất nhiều người lần đầu dự lễ khánh thành không phải với tư cách khách chính mà là người đi kèm: trợ lý, trưởng phòng phụ trách đối tác, người lái xe kiêm hậu cần. Vai này có việc riêng, và làm tốt thì sếp đỡ được rất nhiều. Trước khi tới, giữ sẵn danh thiếp của sếp phòng khi sếp hết, nắm tên những người bên chủ nhà sếp cần gặp, và kiểm lại kệ hoa đã đứng đúng chỗ, băng chữ đúng tên.
Tại bàn đón, người đi kèm ký sổ sau sếp, ghi chức vụ của mình rõ ràng. Khi sếp chào chủ nhà, đứng lùi nửa bước, chờ được giới thiệu rồi mới bắt tay; đừng giành nói trước, kể cả khi người bên kia là người bạn làm việc hằng ngày. Trong lúc nghi thức, ngồi cạnh hoặc sau sếp, ghi lại những thông tin đáng chú ý trong phần phát biểu như kế hoạch mở rộng, sản phẩm mới, tên người mới được bổ nhiệm. Những ghi chú này là thứ sếp sẽ hỏi trên đường về.
Khi sếp mải trò chuyện mà đã tới giờ có lịch khác, người đi kèm là người nhắc khéo, bằng một câu đủ để cả hai bên nghe mà không mất mặt: "Anh ơi, mười lăm phút nữa mình có hẹn với bên ngân hàng ạ." Chủ nhà nghe vậy sẽ tự chủ động chào, sếp không phải tự cắt ngang câu chuyện.
Tham quan nhà xưởng, văn phòng: an toàn và tò mò đúng mức
Làm theo hướng dẫn an toàn. Nhà máy thường phát mũ bảo hộ, áo phản quang, đôi khi bọc giày. Đội đúng, đi theo lối kẻ vạch, không chạm máy móc kể cả khi đang dừng. Đây không chỉ là phép lịch sự mà còn là trách nhiệm chủ nhà phải đảm bảo, đừng làm khó họ.
Hỏi những câu cho thấy bạn quan tâm thật. Thay vì khen chung chung "xưởng đẹp quá", hỏi "dây chuyền này giúp rút thời gian giao hàng còn bao nhiêu ngày?" hoặc "khu này sau này mở rộng thêm ca không?". Chủ nhà thích những câu hỏi đúng chỗ họ đầu tư.
Hỏi trước khi chụp ảnh khu sản xuất. Dây chuyền, công thức, bố trí kho có thể là bí mật kinh doanh. Thấy người khác chụp cũng đừng mặc định là được; hỏi người dẫn: "Khu này chụp ảnh được không anh?".
Không bình luận về đối thủ. Câu như "máy này bên X dùng bị hỏng hoài" có thể được nói vui, nhưng ở buổi lễ có nhiều khách thì dễ lọt tai người không nên nghe.
Không giữ người dẫn quá lâu. Người dẫn tham quan thường phải đưa nhiều nhóm. Nếu muốn hỏi sâu, hẹn một buổi riêng: "Phần kho lạnh em muốn hiểu kỹ hơn, tuần sau em xin qua một buổi được không?".
Tiệc nhẹ, chụp ảnh và lúc nên chào ra về
Sau nghi thức thường có tiệc đứng, tiệc trà hoặc bữa trưa. Đây là phần để gặp gỡ, không phải để ăn no. Cầm đĩa nhỏ, lấy vừa đủ, để một tay rảnh cho bắt tay và danh thiếp. Nếu chủ nhà mời nâng ly, nâng theo, uống một ngụm là đủ lễ, nhất là khi bạn tự lái xe về.
Chụp ảnh cùng chủ nhà: chờ lúc họ rảnh, không chen giữa khi họ đang tiếp lãnh đạo hay báo chí. Câu nhờ chụp tự nhiên: "Anh Khoa cho bên em xin tấm ảnh kỷ niệm trước kệ hoa nhé." Đăng ảnh lên mạng xã hội thì chọn ảnh chủ nhà trông đẹp, gắn tên công ty họ đúng cách, viết một câu chúc mừng chứ không quảng cáo cho mình. Ảnh có khu sản xuất thì kiểm lại xem có lộ chi tiết gì chủ nhà không muốn công khai không.
Thời điểm ra về hợp lý là sau khi tiệc nhẹ đã diễn ra được một lúc, thường khoảng một đến một tiếng rưỡi sau giờ làm lễ. Tìm người đứng đầu bên chủ nhà, chào ngắn: "Chúc mừng anh lần nữa. Bên em xin phép về trước, hẹn anh dịp sớm qua làm việc." Nếu họ đang bận, chào người liên hệ và nhờ chuyển lời. Rời đi mà không chào ai là điều chủ nhà nhớ lâu hơn cả việc bạn mang quà gì.
Trên đường về, ghi lại tên người mới quen, những gì đã hứa, và nhắc mình gửi tin cảm ơn trong ngày; phần đó là việc của buổi chiều.
Câu hỏi thường gặp
Đi dự lễ khai trương có bắt buộc mang quà không?
Không bắt buộc. Với đối tác doanh nghiệp, kệ hoa gửi trước hoặc chỉ sự có mặt đúng giờ đã là lời chúc. Quà tay hợp khi quan hệ thân hoặc khi bạn không gửi hoa. Nếu thư mời ghi không nhận quà, tôn trọng điều đó.
Đến muộn khi lễ đã bắt đầu thì làm sao?
Vào nhẹ nhàng từ phía sau, đứng hoặc ngồi ở hàng cuối, chờ hết phần nghi thức rồi mới tới bàn đón tiếp ký sổ và chào chủ nhà. Không đi lên hàng đầu tìm chỗ được xếp trong lúc người khác đang phát biểu.
Có nên đưa danh thiếp cho tất cả khách khác ở buổi lễ không?
Không cần. Lễ khai trương là việc của chủ nhà; phát danh thiếp tràn lan giống như đi chào hàng trên sự kiện người khác. Chỉ trao khi có cuộc trò chuyện thật và người kia có lý do để giữ liên lạc.
Khách mời có cần ở lại tới hết tiệc trưa không?
Không bắt buộc, nhưng nếu đã xác nhận dự tiệc thì nên ở lại, vì chủ nhà đã đặt suất. Nếu biết trước chỉ dự được phần nghi thức, báo ban tổ chức từ lúc xác nhận để họ không tính suất ăn cho bạn.
Đi dự khánh thành nhà máy cần lưu ý gì khác với khai trương cửa hàng?
Khánh thành nhà máy thường có lãnh đạo địa phương, báo chí và tham quan khu sản xuất, nên đi giày kín, đúng giờ hơn, tuân thủ quy định an toàn, hỏi trước khi chụp ảnh. Khai trương cửa hàng thì thoải mái hơn, có khi là sự kiện mở cho khách hàng.