Quà đầy tháng nên nghiêng về đồ dùng hằng ngày cho bé và cho mẹ: quần áo cỡ lớn hơn tuổi, khăn sữa, chăn mỏng, bộ đồ tắm, hoặc một món giúp mẹ đỡ mệt. Quà thôi nôi, khi bé tròn một tuổi, nghiêng về đồ chơi phát triển vận động và giác quan, sách vải, xe chòi chân, bộ xếp khối to, cùng quần áo cỡ hai tuổi.
Nguyên tắc chung cho cả hai dịp: an toàn trước, đẹp sau. Đồ chơi cho bé dưới ba tuổi không có chi tiết nhỏ nuốt được, không pin cúc áo dễ tháo, không nam châm rời, không dây dài. Và hỏi bố mẹ trước khi mua đồ lớn như xe đẩy, ghế ăn dặm, vì món to dễ trùng nhất.
Mức quà thường theo quan hệ với nhà bé, từ vài trăm nghìn cho đồng nghiệp đến vài triệu cho ông bà, cô dì chú bác; đây là khoảng tham khảo, không phải chuẩn.
Đầy tháng khác thôi nôi ở đâu
Hai dịp cách nhau gần một năm, bé và nhà bé cần những thứ rất khác. Nhìn bảng dưới trước khi ra cửa hàng.
| Đầy tháng | Thôi nôi (tròn một tuổi) | |
|---|---|---|
| Bé đang ở giai đoạn | Ngủ nhiều, bú, chưa cầm nắm chắc | Bò, tập đứng, tập đi, cho mọi thứ vào miệng |
| Mẹ đang ở giai đoạn | Còn ở cữ, thiếu ngủ, ngại tiếp khách | Đã đi làm lại hoặc sắp, lo chuyện ăn dặm |
| Quà hợp | Quần áo cỡ 3–6 tháng, khăn sữa, chăn ủ, bộ đồ tắm, quà cho mẹ | Đồ chơi vận động, sách vải, xe chòi chân, quần áo cỡ 18–24 tháng |
| Nên tránh | Đồ chơi phát tiếng to, nước hoa, thú bông lông dài | Đồ chơi chi tiết nhỏ, đồ cần pin cúc áo, đồ chơi cho trẻ lớn |
| Cách đến thăm | Hỏi trước, đến ngắn, không bế bé nếu chưa được mời | Đến tiệc theo giờ, để bé làm trung tâm |
Nhiều gia đình làm đầy tháng gọn trong họ hàng, còn thôi nôi mới mời rộng. Nếu chỉ được mời một trong hai dịp, đừng thấy ngại vì không có quà dịp kia.
Gợi ý theo quan hệ với nhà bé
Khoảng tiền là để định hướng. Ở quê nhiều nơi có nếp tặng vòng, lắc tay bằng bạc hoặc vàng cho bé; ở thành phố nhiều người chuộng đồ dùng thực tế. Cả hai đều quý.
| Quan hệ | Khoảng tham khảo | Gợi ý |
|---|---|---|
| Đồng nghiệp của bố hoặc mẹ | Vài trăm nghìn, hoặc góp chung cả phòng | Bộ quần áo cotton, khăn sữa, sách vải; cả phòng góp thì ghế ăn dặm hoặc nôi xếp |
| Bạn thân của bố mẹ | Khoảng nửa triệu đến hơn một triệu | Đồ chơi xếp khối gỗ, xe chòi chân, chăn đẹp; hoặc quà cho mẹ |
| Cô dì chú bác | Từ khoảng một triệu trở lên | Lắc tay, vòng bạc, xe đẩy nếu đã hỏi trước, sổ tiết kiệm nhỏ cho bé |
| Ông bà | Tuỳ gia đình | Thường là vàng, bạc làm của để dành, hoặc món lớn bố mẹ đang cần |
| Hàng xóm, phụ huynh cùng khu | Một món nhỏ | Đôi tất, mũ, hộp bánh ăn dặm, bó hoa nhỏ cho mẹ |
Kiểm đồ chơi an toàn cho bé dưới ba tuổi
Bé một tuổi khám phá thế giới bằng miệng. Trước khi mua bất kỳ món đồ chơi nào, tự làm năm bước kiểm dưới đây ngay tại cửa hàng; mất hai phút nhưng tránh được món nguy hiểm.
- Đọc độ tuổi ghi trên hộp. Hộp ghi "từ 3 tuổi" thì không tặng bé một tuổi, dù trông vô hại. Cảnh báo đó thường vì có chi tiết nhỏ.
- Thử ống giấy vệ sinh. Chi tiết nào lọt qua lõi ống giấy vệ sinh thì đủ nhỏ để bé hóc. Kéo thử mắt, mũi, cúc trên thú bông xem có chắc không.
- Tìm ngăn pin. Pin cúc áo nếu bé nuốt phải rất nguy hiểm. Ngăn pin phải vặn vít, không bật mở bằng tay.
- Tìm nam châm và dây. Nam châm nhỏ rời ra được và dây dài quá cỡ một gang tay đều không hợp với bé dưới ba tuổi.
- Ngửi và sờ. Nhựa có mùi hắc, sơn bong tróc, cạnh sắc là dấu hiệu nên bỏ qua. Ưu tiên gỗ trơn, vải, nhựa mềm có nguồn gốc rõ ràng.
Nếu không chắc, chọn sách vải hoặc bộ xếp khối to: hai món gần như luôn an toàn và bé chơi được đến hai ba tuổi.
Quần áo cho bé: chọn cỡ lớn hơn và chất liệu đúng mùa
Quần áo là món hay được tặng nhất và cũng hay bị tặng sai cỡ nhất. Bé tháng đầu lớn rất nhanh; nhà bé thường đã có cả chục bộ sơ sinh từ trước khi sinh. Món được quý là cỡ lớn hơn tuổi hiện tại vài tháng: đi đầy tháng chọn cỡ 3 đến 6 tháng, đi thôi nôi chọn cỡ 18 đến 24 tháng.
Nhìn mùa của thời điểm bé mặc vừa chứ không phải mùa lúc tặng. Bé sinh tháng mười, cỡ 6 tháng sẽ mặc vào đầu xuân; ở miền Bắc lúc đó còn lạnh, ở miền Nam thì nóng. Chất liệu ưu tiên cotton mềm, đường may phẳng, cúc bấm thay vì cúc tròn, cổ áo rộng hoặc có nút ở vai để mặc qua đầu dễ.
Tránh quần áo nhiều phụ kiện đính kết, váy nhiều lớp lưới cho bé nhỏ, đồ có dây buộc ở cổ. Áo đẹp để chụp ảnh thì một bộ là đủ, phần còn lại nên là đồ mặc hằng ngày.
Gửi kèm hoá đơn đổi cỡ qua tin nhắn cho bố mẹ, nói rõ: "Nếu không vừa em cứ đổi cỡ, chị gửi giấy rồi đó." Câu đó giúp bố mẹ đỡ áy náy khi phải đổi.
Đừng quên người mẹ
Ở dịp đầy tháng, người cần quà nhất nhiều khi là mẹ. Mẹ thiếu ngủ, ít ra ngoài, cơ thể còn đang hồi phục. Một món quà dành riêng cho mẹ thường làm cả nhà xúc động hơn một bộ đồ cho bé.
Gợi ý: bộ đồ mặc nhà mềm rộng, gối cho con bú, bình giữ nhiệt lớn để uống nước suốt đêm, một suất đồ ăn nấu sẵn giao tận nhà vài hôm, phiếu một buổi gội đầu dưỡng sinh để dùng khi mẹ ra ngoài được. Với bạn thân, quà quý nhất có khi là thời gian: đến trông bé hai tiếng cho mẹ ngủ một giấc, hoặc mang cơm sang vào tối mà bố bé đi làm muộn.
Lời nhắn kèm cho mẹ nên ngắn và nhẹ: "Món này cho mẹ, không phải cho bé đâu. Ngủ được lúc nào thì ngủ nha." Hoặc: "Chúc mừng hai đứa lên chức. Mẹ khoẻ thì cả nhà mới khoẻ."
Tránh quà mang tính nhắc nhở chuyện ngoại hình sau sinh như đai nịt bụng, dụng cụ giảm cân, trừ khi chính người mẹ nhờ mua.
Những trường hợp cần chọn quà khác đi
Bé thứ hai, thứ ba. Nhà đã có đủ nôi, xe đẩy, quần áo truyền lại từ anh chị. Thứ họ thiếu là đồ dùng một lần (tã, khăn ướt, khăn sữa mới), đồ chơi riêng cho bé để anh chị không phải nhường, và một món nhỏ cho anh chị lớn. Hỏi bố mẹ xem đồ cũ còn dùng được tới đâu trước khi mua món lớn.
Sinh đôi. Mọi thứ nhân đôi nên bố mẹ cần đồ dùng số lượng nhiều hơn là đồ đẹp: hai bộ chăn ủ cùng mẫu khác màu để phân biệt, nhiều khăn sữa, một chiếc ghế rung thứ hai. Tặng hai món giống hệt nhau khác màu được quý hơn tặng một món to cho cả hai.
Bé sinh non hoặc phải nằm viện lâu. Gia đình đang căng thẳng, có khi chưa muốn tiếp khách. Đừng hỏi han chi tiết về tình trạng của bé. Gửi quà cho mẹ (đồ ăn, đồ dùng cá nhân), quần áo cỡ sơ sinh nhỏ, kèm một lời nhắn không đòi hỏi trả lời: "Nghĩ tới em và bé. Không cần nhắn lại đâu, cần gì cứ gọi."
Nhà bé theo cách nuôi riêng. Có nhà không dùng đồ nhựa, có nhà hạn chế đồ chơi phát âm thanh, có nhà theo phương pháp nuôi dạy riêng. Khi bố mẹ đã nói rõ, hãy tôn trọng, đừng "lén" tặng thứ họ tránh.
Gói quà và ghi thiệp cho bé
Quà cho bé nên gói bằng giấy mềm hoặc túi vải, tránh băng dính dán chằng chịt vì bố mẹ thường mở quà khi đang bế con, một tay. Ruy băng dài, kim bấm, hạt trang trí rời không nên dùng, vì giấy gói sẽ nằm trên sàn nhà, gần tầm tay bé bò.
Thiệp kèm ghi rõ tên người tặng và quan hệ, vì sau tiệc thôi nôi bố mẹ nhận cả chục túi quà. Lời ghi có thể viết cho bé, như một lá thư nhỏ bé sẽ đọc khi lớn: "Gửi Bơ tròn một tuổi. Cô Thảo mong con lớn lên tò mò như hôm nay con bò đi khám phá cả phòng khách." Hoặc vui hơn: "Chúc mừng sinh nhật đầu tiên. Chúc con biết đi thật nhanh để đuổi kịp chú chó nhà mình."
Nếu quà là đồ chơi cần lắp, lắp thử trước ở nhà, kiểm chi tiết, rồi tháo ra gói lại; hoặc dán kèm hướng dẫn rút gọn để bố mẹ khỏi mất cả buổi tối mò mẫm.
Phép lịch sự khi đi đầy tháng, thôi nôi
Quà đúng mà cách thăm sai thì vẫn làm nhà bé mệt. Một vài điều nên nhớ khi đến nhà có em bé.
- Nhắn hỏi trước giờ đến, kể cả khi đã được mời. Bé ngủ giờ nào, mẹ tiện giờ nào là chuyện của từng nhà.
- Không đến khi đang cảm, ho, sốt. Gửi quà qua người khác và hẹn lần sau.
- Rửa tay trước khi chạm vào bé, không hôn lên mặt hay tay bé, không bế khi bố mẹ chưa đưa.
- Không nhận xét so sánh "sao bé nhỏ thế", "bé này giống ai", không góp ý cách nuôi khi không được hỏi.
- Không chụp ảnh bé đăng lên mạng xã hội nếu chưa hỏi bố mẹ.
- Ở tiệc thôi nôi, phần bốc đồ vật tượng trưng (nhiều nhà gọi là chọn đồ, bốc nghề) là trò vui của gia đình. Khách cứ cổ vũ, đừng bình luận đồ bé chọn là tốt hay xấu.
- Thăm ngắn: đầy tháng chừng nửa tiếng là vừa, trừ khi chủ nhà giữ lại.
Câu hỏi thường gặp
Đi đầy tháng có cần mang quà không hay mừng tiền là đủ?
Mừng tiền cho bé là phổ biến và được quý vì bố mẹ tự sắm thứ còn thiếu. Nếu muốn có quà, một món nhỏ kèm phong bì là đủ. Với đồng nghiệp ít thân, góp chung cả phòng một món lớn sẽ gọn hơn mỗi người một túi đồ.
Tặng vàng cho bé thôi nôi có nhất thiết phải là nhẫn hay lắc?
Không nhất thiết. Nhiều gia đình thích vàng miếng nhỏ hoặc nhẫn trơn để làm của để dành cho bé, vì bé không đeo lắc được lâu. Nếu tặng lắc, chọn loại khoá chắc, không có chuông nhỏ rời, và hiểu rằng bố mẹ có thể cất đi chứ không cho bé đeo hằng ngày.
Bé đã có quá nhiều đồ chơi, nên tặng gì khác?
Sổ tiết kiệm nhỏ đứng tên bé, một khoá bơi hay lớp vận động cho trẻ nhỏ khi bé đủ tuổi, sách tranh cho giai đoạn hai ba tuổi, hoặc một bộ ảnh gia đình in đẹp. Hỏi bố mẹ đang muốn để dành cho con thứ gì.
Có nên tặng sữa bột hay đồ ăn dặm không?
Chỉ khi bố mẹ nhờ đích danh loại đó. Bé dùng loại sữa nào, ăn dặm theo cách nào là lựa chọn riêng của từng nhà và thường theo tư vấn của bác sĩ, nên tự mua dễ thừa hoặc không dùng được.
Được mời thôi nôi qua tin nhắn nhóm thì có cần đi không?
Lời mời gửi cả nhóm thường không đòi hỏi ai cũng có mặt. Nếu thân, cố gắng đến hoặc gửi quà kèm lời chúc. Nếu ít thân và bận, một tin nhắn chúc mừng riêng với bố mẹ bé vào đúng ngày là đủ lịch sự.
Mang quà cho anh chị lớn của bé có cần không?
Rất nên, nhất là khi anh chị còn nhỏ. Một món nhỏ như hộp bút màu, cuốn sách tranh giúp đứa trẻ không thấy bị ra rìa trong ngày cả nhà xoay quanh em bé. Bố mẹ nào cũng nhớ những vị khách tinh ý như vậy.