Quà sinh nhật đồng nghiệp nên nhỏ, dùng được ở bàn làm việc hoặc ăn uống được, và đều tay: tặng người này món nào thì người khác cùng mức quan hệ cũng nhận được món tương tự. Một ly giữ nhiệt tốt, cây để bàn, hộp trà, sổ tay da, bánh ngọt chia cả phòng là những món an toàn. Với sếp, thường cả phòng góp chung một món, không ai tặng riêng món đắt.
Mức quà nơi công sở thường thấp hơn quà cho bạn bè: từ vài chục đến vài trăm nghìn mỗi người, tuỳ văn hoá từng nơi. Món quà ở đây là để ghi nhận, không phải để thể hiện.
Phần khó không nằm ở chọn món mà ở các ranh giới: không quá riêng tư, không tạo áp lực đáp lễ, không làm người khác trong phòng thấy bị ra rìa. Bài này đi qua từng ranh giới đó.
Bốn nguyên tắc tặng quà ở công ty
Đều tay. Nếu bạn tặng đồng nghiệp A một món trị giá năm trăm nghìn, các đồng nghiệp cùng mức thân sẽ để ý. Ở công ty, sự công bằng quan trọng hơn sự hào phóng. Nhiều phòng thống nhất luôn một mức góp chung cho mọi sinh nhật để không ai phải nghĩ.
Không quá riêng tư. Đồ mặc sát người, nước hoa, mỹ phẩm, trang sức là quà của người thân, bạn đời. Giữa đồng nghiệp, các món đó dễ bị hiểu sai ý dù bạn không có ý gì.
Không tạo áp lực đáp lễ. Món quà đắt khiến người nhận thấy nợ, phải tính chuyện trả lại vào sinh nhật bạn. Chọn món giá trị vừa phải để người nhận vui mà không phải lo.
Tôn trọng chính sách công ty. Một số công ty có quy định về quà tặng giữa cấp trên và cấp dưới, hoặc giữa nhân viên với khách hàng, đối tác. Nếu bạn ở bộ phận mua hàng, tài chính, nhân sự, nên hỏi kỹ trước khi tặng riêng cho người có liên quan tới quyết định của mình.
Gợi ý theo quan hệ trong công ty
Khoảng tiền là ví dụ để định hướng; mỗi nơi có mặt bằng riêng, cứ theo nếp của phòng mình.
| Quan hệ | Cách thường làm | Món hợp |
|---|---|---|
| Đồng nghiệp cùng phòng, bình thường | Cả phòng góp chung, mỗi người vài chục nghìn | Bánh kem chia cả phòng, cây để bàn, ly giữ nhiệt |
| Đồng nghiệp thân | Góp chung với phòng, thêm một món nhỏ riêng | Sổ tay, hộp trà, cà phê ngon, đồ ăn vặt người đó thích |
| Sếp trực tiếp | Cả phòng góp chung, một người đại diện trao | Hộp trà cao cấp, bút ký, cây để bàn lớn, giỏ quà ăn được |
| Cấp dưới | Sếp tặng riêng hoặc cho cả phòng ăn bánh | Phiếu ăn, sách, ly, buổi đi ăn trưa chung |
| Đồng nghiệp phòng khác | Thường không tặng, chỉ chúc | Lời chúc trực tiếp hoặc tin nhắn ngắn |
| Nhân viên mới vào | Gộp vào sinh nhật chung của tháng | Bánh chung, thiệp ký tên cả phòng |
Nhiều phòng tổ chức sinh nhật gộp theo tháng: cuối tháng mua một chiếc bánh, chúc mừng tất cả người sinh trong tháng. Cách này giúp không ai bị quên và quỹ phòng đỡ tốn.
Tặng quà sinh nhật sếp
Tặng sếp riêng một mình, nhất là món đắt, dễ bị đồng nghiệp hiểu là lấy lòng, và chính sếp cũng khó xử. Cách phổ biến và an toàn là cả phòng góp chung, một người đại diện trao trước mặt mọi người, kèm thiệp ký tên tất cả.
Món cho sếp nên chuyên nghiệp, trung tính: hộp trà ngon, bút ký tốt, cây để bàn lớn, bộ ly uống trà, cuốn sách sếp từng nhắc muốn đọc. Nếu sếp có sở thích rõ ràng, như chạy bộ, câu cá, trồng lan, một món nhỏ liên quan sở thích đó sẽ cho thấy cả phòng có để ý. Tránh món quá đắt so với mức góp của nhân viên trẻ.
Với sếp nữ, tránh mỹ phẩm, nước hoa, đồ trang sức; hoa, đồ trang trí bàn làm việc, khăn quàng màu trung tính là hợp. Với sếp nam, tránh rượu mạnh nếu không chắc sếp có dùng; hộp trà hay cà phê ngon an toàn hơn.
Lời chúc khi trao nên ngắn và thật: "Thay mặt cả phòng, chúc anh tuổi mới khoẻ. Năm nay chạy dự án mệt, nhưng cả phòng thấy học được nhiều từ anh." Không cần những câu tán dương quá đà.
Sếp tặng quà sinh nhật nhân viên
Khi bạn là trưởng nhóm, món quà cho nhân viên quan trọng ở chỗ đều hơn là ở giá trị. Nhân viên nhớ rất rõ ai được sếp nhắn chúc, ai không. Cách đơn giản là đặt lịch nhắc sinh nhật của từng người, đến ngày gửi lời chúc riêng có nhắc một việc người đó làm tốt trong năm.
Quà nên giữ cùng mức cho mọi người: phiếu ăn trưa, một cuốn sách hợp với vị trí, một buổi đi ăn chung cả nhóm. Tránh tặng tiền mặt riêng cho từng người vì dễ bị so sánh, và tránh món mang thông điệp công việc kiểu "sách dạy làm việc hiệu quả" vì nghe như nhắc nhở.
Mẫu lời chúc của sếp: "Chúc Ngọc tuổi mới nhiều sức khoẻ. Đợt bàn giao hồ sơ tháng trước nhờ em mà cả nhóm kịp hạn, anh vẫn nhớ. Chiều nay cả nhóm đi ăn, phần em là anh mời."
Sinh nhật rơi vào ngày nghỉ hay lúc nhân viên đang nghỉ phép thì nhắn chúc đúng ngày, quà để khi quay lại. Đừng gọi nhân viên lên văn phòng vào ngày nghỉ chỉ để tặng quà.
Tìm hiểu sở thích mà không lộ bí mật
Quà được nhớ là quà đúng sở thích, nhưng ở công ty bạn chỉ biết đồng nghiệp qua vài câu chuyện giờ nghỉ trưa. Cách tìm hiểu tự nhiên nhất là để ý những gì họ hay nhắc: loại trà họ pha mỗi sáng, cây trên bàn, móc khoá treo ở túi, bộ phim họ kể cả tuần, môn thể thao cuối tuần.
Hỏi người thân với họ trong phòng là cách nhanh hơn: "Anh Bình dạo này thích gì nhỉ, cà phê hay trà? Cả phòng định góp quà sinh nhật." Một câu hỏi gắn với việc góp quà chung sẽ không làm ai nghĩ ngợi.
Nếu người đó có sở thích rõ, món quà nhỏ nhưng trúng ý luôn hơn món lớn chung chung: bộ dụng cụ chăm cây cho người trồng sen đá ở bàn, băng quấn tay cho người tập võ, gói hạt cà phê rang mới cho người tự pha mỗi sáng. Món đó cho thấy cả phòng có để ý tới người đó như một con người, không chỉ là một vị trí trong sơ đồ.
Không biết gì cả thì quay về nhóm an toàn: đồ ăn ngon chia được, cây để bàn dễ sống, ly giữ nhiệt.
Những sinh nhật cần làm khác thường lệ
Sinh nhật tròn tuổi. Ba mươi, bốn mươi, năm mươi tuổi là cột mốc người ta nhớ. Phòng có thể làm lớn hơn bình thường một chút: bánh to hơn, thiệp dày chữ ký, một món quà góp chung giá trị hơn. Nhưng tránh trò đùa về tuổi tác, nhất là với đồng nghiệp nữ.
Sinh nhật rơi vào cuối tuần, ngày lễ. Tổ chức vào ngày làm việc gần nhất trước đó, đừng để người ta có cảm giác bị bỏ quên vì "trùng ngày nghỉ". Nhắn lời chúc vào đúng ngày.
Người không thích ồn ào. Có người ngại bị cả phòng hát chúc mừng giữa văn phòng. Hỏi người thân với họ trước; đôi khi một tấm thiệp đặt trên bàn và một hộp bánh chia lặng lẽ là đúng ý họ hơn.
Người đang có chuyện buồn. Đồng nghiệp vừa có người thân mất, hay đang gặp chuyện khó khăn, thường không muốn tiệc tùng. Một lời chúc riêng, nhẹ nhàng, không có tiệc là đủ.
Món dễ gây hiểu lầm ở công sở
Có những món bình thường khi tặng bạn bè nhưng ở chỗ làm lại dễ thành chuyện bàn tán. Danh sách dưới gom các trường hợp hay gặp.
- Nước hoa, mỹ phẩm, đồ trang điểm, sữa tắm: mang ý quá riêng tư, lại phụ thuộc gu và cơ địa.
- Quần áo, đồ lót, đồ ngủ: tuyệt đối tránh giữa đồng nghiệp khác giới, và cả cùng giới nếu không thân.
- Quà có ý nhắc ngoại hình, cân nặng, tuổi tác: dụng cụ giảm cân, kem chống lão hoá, thiệp đùa về tuổi già.
- Quà quá đắt với một người trong khi người khác chỉ được lời chúc.
- Rượu mạnh, thuốc lá: không phải ai cũng dùng, và có công ty cấm mang vào văn phòng.
- Đồ ăn có mùi mạnh để chung cả phòng, như sầu riêng, mắm, đồ chiên còn nóng.
- Quà gắn với chuyện tình cảm riêng (đùa ghép đôi, tặng đồ đôi) dù với ý vui.
Khi không chắc, câu hỏi tự kiểm là: nếu cả phòng nhìn thấy món này lúc mở quà, có ai thấy ngượng không? Nếu có, đổi món.
Lời ghi thiệp sinh nhật đồng nghiệp: nhiều giọng
Thiệp ký tên cả phòng nên có một dòng chính do người thân nhất viết, phía dưới mỗi người thêm một câu ngắn. Vài mẫu cho dòng chính:
- Ấm áp: "Mừng tuổi mới chị Thu. Năm qua chị là người đầu tiên tới và cũng là người tắt đèn cuối cùng, năm nay cả phòng xin chị về sớm hơn một chút."
- Vui nhộn: "Chúc mừng sinh nhật Quân, người duy nhất trong phòng nhớ mật khẩu máy in. Tuổi mới chúc em vẫn nhớ, và thôi đổi mật khẩu."
- Trang trọng cho sếp: "Phòng Kinh doanh kính chúc anh tuổi mới nhiều sức khoẻ và niềm vui. Cảm ơn anh vì một năm luôn đứng sau đội."
- Cho người sắp nghỉ sinh: "Sinh nhật này là cái cuối cùng chị một mình. Chúc mẹ con khoẻ, cả phòng giữ chỗ chờ chị quay lại."
- Cho đồng nghiệp mới: "Mới vào ba tháng mà đã kịp có sinh nhật cùng cả phòng. Chào mừng Vy, chúc tuổi mới làm việc vui như những ngày đầu."
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc góp tiền sinh nhật đồng nghiệp không?
Không bắt buộc, nhưng ở nhiều nơi đây là nếp chung của phòng. Nếu thấy mức góp quá sức, hãy nói khéo với người giữ quỹ hoặc đề xuất cả phòng chuyển sang sinh nhật gộp theo tháng để mỗi người góp ít hơn. Đừng âm thầm không góp rồi vẫn ký tên.
Đồng nghiệp tặng mình quà đắt thì đáp lễ thế nào?
Cảm ơn chân thành, và đến sinh nhật họ thì tặng món giá trị vừa phải theo khả năng của bạn. Không cần trả đúng giá trị. Nếu món quà vượt mức thông thường và làm bạn khó xử, hãy nói nhẹ nhàng rằng lần sau chỉ cần lời chúc là đủ.
Mới vào công ty có cần tặng quà sinh nhật sếp không?
Không cần tặng riêng. Cứ tham gia góp chung với phòng và ký tên vào thiệp. Nhân viên mới tặng riêng sếp món quà đắt dễ bị hiểu lầm, nhất là khi chưa hiểu văn hoá của nơi làm việc.
Làm việc từ xa thì chúc sinh nhật đồng nghiệp thế nào?
Một tin nhắn riêng có nhắc một việc cụ thể người đó đã giúp bạn, cộng với một phiếu đồ uống hoặc đồ ăn giao tới nhà là đủ ấm. Nhóm làm việc từ xa có thể hẹn một cuộc gọi ngắn đầu giờ để cả nhóm cùng chúc.
Có nên tặng hoa cho đồng nghiệp nam?
Được, nếu người đó thích cây hoa. Một chậu cây để bàn thường hợp hơn bó hoa cắt cành vì để được lâu. Với đồng nghiệp nam không quen nhận hoa, đồ ăn uống ngon hoặc món dùng ở bàn làm việc sẽ đỡ ngượng hơn.