NhanThiep.comNhận Thiệp
Phong tục cưới hỏi ba miền cho khách

Bê tráp đám hỏi: người bê tráp làm gì, mặc gì và đi đứng thế nào cho đẹp

Được nhờ bê tráp đám hỏi thì cần chuẩn bị gì: chọn người, trang phục, thứ tự đội hình, lúc trao tráp, nhận lì xì và những lỗi hay làm cả đoàn lúng túng.

Low angle shot of young men in matching dark suits carrying red lacquered trays covered with red cloth along a village lane, morning light, faces turned away, amber tones

Người bê tráp (miền Nam hay gọi là bưng quả) là những người trẻ được nhà trai nhờ mang lễ vật sang nhà gái trong lễ ăn hỏi. Việc của bạn gói trong bốn bước: tập trung đúng giờ ở nhà trai, đi thành hàng sang nhà gái, trao tráp cho người bên nhà gái đứng đối diện, rồi ngồi dự lễ và nhận phong bì cảm ơn. Cả buổi kéo dài chừng hai đến ba tiếng, phần bạn thật sự “làm việc” chỉ vài phút, nhưng là vài phút được chụp ảnh và quay phim nhiều nhất.

Thường người bê tráp là thanh niên chưa lập gia đình, đi thành cặp nam bên nhà trai, nữ bên nhà gái; có nhà chỉ dùng nữ, có nhà chỉ dùng nam, tuỳ lệ. Bạn không cần thuộc phong tục; người lớn sẽ sắp xếp. Cái cần là đúng giờ, mặc đúng bộ được giao, đi đều, cầm chắc và giữ nét mặt tươi.

Bài dưới đi qua từng việc theo thứ tự thời gian, cách cầm tráp sao cho không mỏi và không đổ, câu nói khi trao, chuyện lì xì và những tình huống hay làm cả đoàn khựng lại.

Vì sao nhà trai chọn bạn và trước buổi lễ cần nhận những gì

Nhà trai thường chọn người bê tráp trong anh em họ, bạn thân của chú rể, đồng nghiệp trẻ. Tiêu chí hay gặp: chưa lập gia đình, chiều cao tương đối đều nhau, đáng tin chuyện giờ giấc. Số người đi theo số tráp hoặc số quả, mỗi nhà một lệ; bạn không cần hỏi vì sao số đó, chỉ cần biết mình đứng vị trí nào.

Khi nhận lời, hãy hỏi ngay ba thứ và ghi lại: giờ có mặt ở nhà trai (thường sớm hơn giờ xuất phát 45–60 phút để mặc đồ, chụp ảnh, xếp hàng), trang phục được phát hay tự chuẩn bị (nhiều nhà thuê đồng bộ áo dài, áo vest, phải thử trước), và người phụ trách đoàn là ai để hỏi khi có chuyện. Hỏi thêm cỡ giày và màu tất nếu nhà trai muốn đồng bộ; ảnh đội hình mà mỗi người một đôi giày khác màu là chuyện hay bị bàn sau này.

Nếu bạn có việc không đi được, báo sớm nhất có thể, càng sớm càng dễ tìm người thay vừa bộ đồ. Rút lui sát ngày là làm lệch đội hình đã tính chẵn lẻ, nhà trai phải chạy đi mượn người giữa lúc đang rối.

Trang phục và đồ mang theo của người bê tráp

Phần lớn đội bê tráp mặc đồng bộ: nam áo vest hoặc áo dài nam, nữ áo dài cùng màu. Dù đồ được phát sẵn, bạn vẫn tự lo các thứ nhỏ dưới đây:

  • Giày: nam giày tây sẫm màu đã đi quen chân, nữ giày gót thấp hoặc vừa. Đường vào nhà gái ở quê có thể là ngõ nhỏ, sân gạch, đá đỏ trơn; giày mới cứng là đi khập khiễng cả đoạn.
  • Đồ lót và áo trong: áo dài màu nhạt dễ lộ, nên chọn màu da; nam mặc áo lót mỏng để không thấm mồ hôi qua áo sơ mi.
  • Khăn giấy, kim băng, kẹp tóc: áo dài tuột tà, khăn vest lệch, tóc bay là chuyện của từng phút.
  • Điện thoại để im lặng và cất trong túi trong; tay bê tráp không được cầm điện thoại.
  • Một chai nước nhỏ để ở xe, mùa nóng đứng chờ ngoài nắng khá lâu.
  • Không đeo đồng hồ, trang sức to hay kính râm khi đi trong đội hình; ảnh chụp đội hình nhìn đều nhau mới đẹp.

Nếu được tự chọn đồ, hỏi màu chủ đạo của buổi lễ và tránh trùng màu đồ của cô dâu, chú rể. Màu đỏ thường để cô dâu; đội bê tráp hay dùng hồng, cam, xanh ngọc, kem hoặc theo màu nhà trai chọn.

Thứ tự buổi lễ dưới góc người bê tráp

Dù mỗi nhà một lệ, đường đi của người bê tráp ở hầu hết các lễ ăn hỏi có dạng như sau:

  1. Tập trung ở nhà trai, mặc đồ, nghe người phụ trách phân vị trí. Ai đi đầu thường bê tráp trầu cau hoặc mâm quả quan trọng nhất; ghi nhớ người đứng trước và sau mình.
  2. Lên xe hoặc đi bộ sang nhà gái. Gần đến nơi, đoàn dừng lại để xếp hàng, chỉnh đồ, nhận tráp từ xe.
  3. Đi vào nhà gái theo hàng một hoặc hàng đôi, khoảng cách đều, tráp nâng ngang ngực hoặc đặt lên vai tuỳ cách nhà trai chọn. Đi chậm, không vội.
  4. Đến cửa, đội nhận tráp bên nhà gái đứng đối diện. Hai người đối diện nhau cúi chào, trao tráp bằng hai tay, người nhận đón bằng hai tay.
  5. Trao xong, người bê tráp thường được mời ngồi hoặc đứng xếp hàng ở một bên chờ lễ. Không ngồi vào ghế dành cho đại diện hai họ.
  6. Hai họ làm lễ, phát biểu, mở tráp, thắp hương gia tiên. Đội bê tráp giữ yên lặng, không bàn tán, không dùng điện thoại.
  7. Kết thúc lễ, nhà gái trao phong bì cảm ơn cho đội bê tráp, có nơi còn “lại quả” một phần lễ vật cho nhà trai mang về. Đội bê tráp có thể được nhờ mang tráp đã lại quả ra xe.
  8. Ở lại dự tiệc nếu được mời, rồi theo đoàn về.

Mốc dễ sai nhất là bước 3 và 4: đi nhanh hơn người phía trước, hoặc đến cửa thì không biết đưa tráp cho ai. Trước khi vào, nhìn thẳng người đứng đối diện mình ở hàng nhà gái và nhớ mặt.

Cầm tráp thế nào để không mỏi tay, không nghiêng, không đổ

Thử tráp trước khi đi. Nhấc tráp lên, cảm nhận độ nặng và trọng tâm. Tráp có rượu, có lợn quay hay có bánh xếp cao thường nặng một phía; hỏi người nhà chỗ nào nặng để đặt tay đúng.

Hai tay đỡ đáy, không nắm mép. Nắm mép tráp làm khăn phủ xô lệch, lại dễ nghiêng. Đỡ đáy bằng hai lòng bàn tay, khuỷu tay sát người, lưng thẳng; với mâm quả miền Nam, nhiều đội đặt quả lên vai một bên và giữ bằng tay cùng bên.

Đi bằng nhịp của người đầu hàng. Đừng nhìn xuống chân, nhìn vào vai người phía trước và giữ khoảng cách bằng một sải tay. Người đầu hàng nên đi chậm hơn bình thường một chút, phía sau dễ theo.

Có bậc, có dốc thì báo nhau. Người đi đầu thấy bậc thềm, ổ gà, rãnh thoát nước thì nói nhỏ “có bậc” cho người sau. Bậc thềm nhà gái ở quê thường cao, áo dài dài tà dễ vướng.

Tráp lệch thì dừng hẳn để chỉnh. Đừng vừa đi vừa xoay tráp. Dừng lại một nhịp, người bên cạnh giúp kéo khăn phủ, rồi đi tiếp. Mất ba giây vẫn đẹp hơn đánh rơi một hộp bánh giữa sân.

Câu nói khi trao tráp và chuyện lì xì

Phần lớn các lễ ăn hỏi không đòi người bê tráp phải nói gì; trao tráp trong im lặng với một cái cúi chào nhẹ và nụ cười là đẹp nhất. Một số nhà, nhất là khi đội bê tráp là bạn bè cùng lứa, có kiểu trêu nhẹ như đội nhà gái “đòi” xin số điện thoại hoặc hỏi tên đội nhà trai. Gặp chuyện này, cười và đáp vui một câu là đủ, ví dụ “Xong lễ rồi tính nha” hay “Hỏi chú rể giùm tụi mình”. Đừng đứng lại nói chuyện lâu, cả hàng phía sau đang chờ.

Sau lễ, nhà gái thường trao phong bì cho từng người bê tráp, gọi là lì xì hay phong bì cảm ơn. Đây là lệ để cảm ơn và lấy may, số tiền tuỳ gia đình, không ai so. Nhận bằng hai tay, nói “Cháu cảm ơn cô chú” hoặc “Em cảm ơn chị”, không mở ra xem trước mặt người trao. Ở nhiều nơi, đội nhà gái cũng nhận phong bì từ nhà trai theo cách tương tự.

Nếu bạn là bạn thân của chú rể mà vẫn đi lễ cưới sau đó, phong bì bê tráp không thay cho tiền mừng cưới. Hai chuyện tách biệt: một bên là nhà gái cảm ơn bạn đã giúp lễ, một bên là bạn mừng cho đôi bạn.

Nếu bạn ở đội nhận tráp bên nhà gái

Nhà gái cũng cần một đội đứng đón, số người bằng đội bê tráp nhà trai, thường là em gái, em họ, bạn thân của cô dâu (có nơi là nam, tuỳ lệ). Việc của đội này nhìn đơn giản nhưng quyết định khoảnh khắc đẹp nhất của buổi lễ.

Trước giờ nhà trai đến khoảng nửa tiếng, đội nhận tráp xếp hàng ở sân hoặc trước cửa theo thứ tự đã định, mỗi người biết mình nhận tráp của vị trí số mấy bên kia. Khi đoàn nhà trai dừng trước mặt, hai người đối diện cúi chào cùng lúc, người nhà gái đưa hai tay đón tráp ở phía dưới đáy, không giật lấy. Nhận xong, đội nhận tráp đi vào nhà theo hàng, đặt tráp lên bàn thờ hoặc bàn lễ theo chỉ dẫn của người lớn bên nhà gái, thường xếp đúng thứ tự như lúc trao.

Lỗi hay gặp ở đội nhận tráp là đứng chưa đủ người khi nhà trai đã tới cổng, vì có người còn ở trong nhà trang điểm; hoặc đặt tráp lộn xộn khiến người lớn phải sắp lại trước khi khấn. Một mẹo nhỏ: đánh dấu kín dưới đáy mỗi tráp số thứ tự khi nhà trai còn ở xa, hoặc hỏi người phụ trách nhà trai danh sách tráp từ hôm trước. Cuối lễ, nếu nhà gái “lại quả”, chính đội này chia lại một phần lễ vật vào tráp để trao trả, nên cần một người lớn đứng cạnh chỉ món nào để lại, món nào trả.

Lỗi hay gặp của đội bê tráp và cách tránh

Phần lớn sự cố trong lễ ăn hỏi nằm ở đội bê tráp, không phải vì ai cẩu thả mà vì không ai dặn. Bảng dưới gom những tình huống người tổ chức hay kể lại:

LỗiHệ quảCách tránh
Đến muộn giờ tập trungCả đoàn chờ, lỡ giờ nhà gái đã hẹnCó mặt sớm hơn giờ được giao 15 phút, mặc đồ sẵn từ nhà nếu được
Không thử giày, đồ trướcÁo chật, giày đau, đi khập khiễngThử đủ bộ ít nhất một ngày trước
Cầm điện thoại, quay phim khi đang bê trápẢnh lễ có người cúi nhìn máy, tráp nghiêngGiao việc quay cho người ngoài đội
Ngồi nhầm ghế dành cho đại diện hai họNgười lớn phải đứng chờ, không khí ngượngHỏi người phụ trách chỗ ngồi của đội trước khi vào
Bàn tán, cười đùa khi hai họ phát biểuNgười lớn khó chịu, video lễ có tiếng ồnGiữ im lặng tới khi người dẫn lễ mời dùng tiệc
Uống quá chén ở tiệc sau lễẢnh chụp chung cuối buổi xộc xệch, có người phải đưa vềĐội bê tráp vẫn là bộ mặt nhà trai tới khi về

Nếu bạn được giao làm trưởng đội, việc đáng làm nhất là lập một nhóm nhắn tin riêng cho đội, gửi giờ giấc, vị trí, ảnh trang phục mẫu và số thứ tự đứng của từng người. Một tin nhắn rõ ràng thay được hai mươi cuộc gọi hỏi lại sáng hôm lễ.

Câu hỏi thường gặp

Người đã có gia đình có được bê tráp không?

Theo lệ phổ biến, nhà trai thường chọn người chưa lập gia đình. Tuy vậy nhiều gia đình hiện nay linh hoạt, nhất là khi thiếu người. Nếu được mời mà bạn đã có gia đình, cứ nói rõ để nhà trai quyết; đó là lựa chọn của họ, không phải lỗi của bạn.

Bê tráp có phải mừng tiền cho cô dâu chú rể không?

Trong lễ ăn hỏi, người bê tráp không cần mừng tiền vì đang giúp lễ. Khi đi dự tiệc cưới chính thức sau đó, bạn mừng như một khách mời bình thường theo quan hệ với đôi bạn.

Bê tráp có cần đi đều chân như diễu hành không?

Không cần đều chân, chỉ cần đều khoảng cách và đi chậm, thẳng hàng. Đội hình trông đẹp nhờ cùng tốc độ và cùng cách cầm tráp hơn là bước chân khớp nhau.

Lì xì bê tráp có được mở ngay để chia không?

Không nên mở trước mặt nhà gái. Mỗi người giữ phong bì của mình. Một số đội có thói quen góp lại để đi ăn sau lễ; việc đó nên thoả thuận trong đội từ trước để không ai thấy bị ép.

Nếu lỡ làm rơi đồ trong tráp thì xử lý thế nào?

Dừng lại, bình tĩnh nhặt lên đặt lại, người bên cạnh hỗ trợ che khăn phủ. Báo người phụ trách để họ lặng lẽ thay món khác nếu cần. Không cần xin lỗi rối rít; mọi người hiểu đó là sự cố nhỏ.

Người bê tráp có cần ở lại dự tiệc sau lễ ăn hỏi không?

Thường có, vì nhà gái chuẩn bị cỗ cho cả đoàn nhà trai, trong đó có đội bê tráp. Nếu bạn có việc gấp, hãy báo người phụ trách từ trước và chỉ về sau khi lễ đã xong, tráp đã trao, không bỏ về giữa nghi thức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

Bộ đôi thiệp mời — người gửi và người nhận